تبلیغات
وبلاگ پـرواز - DH-110 ماده روباه دریایی
جمعه 7 خرداد 1389

DH-110 ماده روباه دریایی

   نوشته شده توسط: فرهاد افضلی    نوع مطلب :مقالات ،

de Havilland DH.110 Sea Vixen



هواپیمای DH-110 Sea Vixen جنگنده جت دوسرنشینه ی دهه های 1950 و 1960 در شاخه ی هوایی ناوگان بریتانیا بود. ( شاخه ی هوایی ناوگان به بخش هوانوردی نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا گفته می شود = Fleet Air Arm / FAA ). این هواپیما در شركت دِهَوِلِند (de Havilland) و بر اساس یك جنگنده جت از نسل اول طراحی شد. سی ویکسن (Sea Vixen) یك جنگنده ی دریایی ناونشین و توانا در دفاع از ناوگان بود كه از اواخر دهه ی 1950 تا اوایل دهه ی 1970 به خدمت در نیروی دریایی سلطنتی مشغول بود. هنگامی كه شركت دِهَوِلِند (de Havilland) بخشی از گروه (صنعتی) Hawker Siddeley شد نام این هواپیما به Hawker Siddeley Sea Vixen تغییر یافت.



"سی ویکسن" هم برای نیروی هوایی سلطنتی (RAF) و هم برای شاخه ی هوایی ناوگان (FAA) طراحی شده بود، اما نیروی هوایی سلطنتی رقیب ارزان تر و ساده تر این هواپیما را كه "گلاستر جَوِلین" (Gloster Javelin) نام داشت برگزید. DH-110 یک جنگنده ی دریایی شبانه روزانه، همه هوایی، سریع و مجهز به موشك بود.


پیش نمونه ی این جنگنده در تاریخ 26 سبتامبر 1951 نخستین پرواز را انجام داد. یك سال پس از آن، در 2 سبتامبر 1952 ، هنگامی كه "سی ویکسن" (Sea Vixen)در نمایشگاه هوایی فارنبرو Farnborough)) به نمایش درآمد، حادثه ی مرگ باری رخ داد. این حادثه زمانی رخ داد كه توانایی DH-110 (سی ویکسن) در شكستن دیوار صوتی به نمایش گذاشته شد. در این هنگام "سی ویکسن" متلاشی شد و باعث مرگ 31 نفر، از جمله خلبان گردید. علت این حادثه طراحی ناقص بخش های انتهایی تیرك اصلی بود. این نقص باعث می شد تا تغییر مركز ثقل "سی ویکسن" منجر به گردش های خشن در هواپیما شود كه نیرویی بیش از 12 جی را تولید می كرد. در جریان حادثه ی یاد شده، بخش های اتاقك خلبان و دُم جنگنده كنده شد و پیشران ها از پیكره ی هواپیما گسیخته شدند. یكی از پیشران ها بدون تلفات در یك پاركینگ خودرو خالی فرود آمد، اما پیشران دیگر همانند یک گاوآهن جت در حالی که زمین را می خراشید و می شکافت به درون جمعیتی كه در پایان باند تماشاگر نمایش هوایی بودند رفت و عمده ی تلفات را ایجاد كرد. پس از این حادثه قوانین ایمنی نمایش های هوایی را در انگلستان بازنویسی كردند و از آن زمان تا كنون هیچ تماشاگری در نمایش های هوایی انگلستان آسیب ندیده است.




در پی این حادثه، اصلاحاتی در پیش نمونه ی بعدی اعمال شد. در سال 1955 یك پیش نمونه ی نیمه دریایی (مناسب برای نیروی دریایی) تولید شد كه در آن لبه ی حمله را تغییر داده و بال ها را تقویت كرده بودند. این هواپیما در سال بعد، نخستین فرود را بر روی عرشه ی پروازی ناو هواپیمابر "آرک رویال" (HMS Ark Royal)تجربه كرد. نخستین "سی ویکسن" واقعی با نام Sea Vixen FAW.20 در سال 1957 پرواز كرد. عبارت FAW مخفف fighter all-weather به معنای جنگنده ی همه هوایی است. عنوانFAW.20 بعداً به FAW.1 تغییر پیدا کرد. اولین فروند از صد فروند Sea Vixen FAW.1 در جولای سال 1957 وارد خدمت در شاخه ی هوایی ناوگان (نیروی دریایی سلطنتی) شد.


"سی ویکسن" به مانند دو محصول پیشین شرکت دِهَوِلِند، "سی ومپایر" (Sea Vampire) و "سی ونم" (Sea Venom)، دارای دُم جفت تیرچه (twin-boom tail) بود. جنگنده ی DH-110 (سی ویکسن) اولین هواپیمای بریتانیایی بود که همزمان به موشک، راکت و بمب مجهز شد. این هواپیما به چهار موشک هوا به هوا ی فایرْاستریک (Firestreak) ساخت شرکت دهولند و دو بسته راکت غیر هدایت شونده ی 51 میلیمتری مجهز می شد و می توانست چهار بمب 227 کیلوگرمی یا دو بمب 454 کیلوگرمی را حمل کند. DH-110 (سی ویکسن) دارای یک جفت پیشران توربوجت از مدل "اِیْوان 208" (Avon 208) ساخت شرکت رولز-رویس بود که هر کدام دارای نیروی 50 کیلونیوتن بود. این جنگنده می توانست به سرعت 1100 کیلومتر بر ساعت دست یابد و بردی برابر با 1000 کیلومتر داشت.


در توضیحات طرح اولیه ی جنگنده ی DH-110 (سی ویکسن) که به نیروی هوایی سلطنتی پیشنهاد شده بود، قابلت نصب توپ نیز وجود داشت، اما در جریان آزمایش هایی که با توپ ADEN بر روی این هواپیما انجام شد، ضربه ی شلیک (لگد توپ) باعث نقص در پایه های توپ می شد. به منظور رفع این نقیصه از الوارهای چوبی برای تقویت پایه ی توپ استفاده شد تا بدین ترتیب "سی ویکسن" آخرین جنگنده ی بریتانیایی باشد که در ساختمان آن از چوب استفاده شده است. اما در ادامه توپ را از این جنگنده کنار گذاشتند و یک طرح تمام موشکی را گسترش دادند.



نکته ی دیگری که کمتر در جنگنده ها دیده می شود و در DH-110 وجود دارد، این است که اتاقک خلبان در سمت چپ و اتاقک دیده بان (observer) در سمت راست آن و کاملاً در درون پیکره قرار دارد، به طوری که سرشیشه ی کوچک این اتاقک با سطح پیکره ی هواپیما هم تراز بوده و هیچ برآمدگی ای دیده نمی شود. (این اتاقک میان کاربران این جنگنده به "زغال دان" یا "جا زغالی" معروف شده بود). اصطلاح "دیده بان" (observer) در شاخه ی هوایی ناوگان (بریتانیا) به شخص ناوبر یا کاربر رادار گفته می شود که معادل آن در نیروی دریایی آمریکا اصطلاح "افسر رهگیری راداری" (radar intercept officer) یا به اختصار RIO می باشد.

در تصاویر زیر چگونگی اتاقک خلبان و دیده بان مشخص است


جنگنده ی Sea Vixen FAW.2 جانشین جنگنده ی Sea Vixen FAW.1 با بهبودهای بسیار شد. این جنگنده علاوه بر موشک های فایرْاستریک می توانست از موشک هوا به هوای ردتاپ (Red Top) و غلاف های راکت SNEB به همراه موشک هوا به زمین بولپاپ (Bullpup ) استفاده کند. تیرچه های دُم در جنگنده ی FAW.2 بزرگ تر شده بودند. این تیرچه ها در بالای بال ها تا جلوی لبه ی حمله ی بال پیش آمده بودند. این امتداد یا پیشروی تیرچه های دُم تا جلوی لبه ی حمله ی بال ها شاید آشکار ترین وجه تفاوت ظاهری FAW.2 از FAW.1 باشد.سامانه ی گریز FAW.2 بهبود یافته بود و فضای بیش تری را برای دستگاه های بیش تر اقدامات متقابل الکترونیک در نظر گرفته بودند. دگرگونی های آیرودینامیکی "سی ویکسن" های FAW.2 باعث شده بود تا این پرنده ها نتوانند به مانند "سی ویکسن" های FAW.1 از بمب های 454 کیلوگرمی بهره ببرند.


نخستین پرواز Sea Vixen FAW.2 درسال 1962 انجام شد. سی ویکسن های FAW.2 در قالب 29 فروند ساخته شده و 67 فروند FAW.1 که به استانداردهای FAW.2 ارتقاء یافته بودند در سال 1964 وارد اسکادران های خط مقدم شدند. خروج مرحله ای "سی ویکسن" های FAW.1 از خدمت در سال 1966 آغاز شد. همچنین سال 1972 پایان راه "سی ویکسن" های FAW.2 بود. برنامه این بود که این جنگنده های در ناو های هواپیمابر آرک رویال (Ark Royal) و ایگل (Eagle) با جنگنده های اف-4 فانتوم2 (F-4 Phantom II) جایگزین شود. در عمل، به خاطر سیاست های دفاعی کاهشی ناو هواپیمابر ایگل از رده خارج شد و تنها آرک رویال بود که فانتوم2 را دریافت کرد.


در پی کنارگذاری "سی ویکسن" ها، تعداد اندکی از آن ها در نقش نه چندان جذاب هواپیمای کنترل از راه دور ظاهر شدند. نام این پرنده ها به Sea Vixen D.3 تغییر کرد. سی ویکسن های D.3 تنها گونه از طرح DH-110 بودند که واقعاً توانایی دستیابی به سرعت فراصوت را در پرواز افقی داشتند. این توانایی از آن جا به دست آمده بود که ویژگی های پیشران های "سی ویکسن" های D.3 را سرعتی تر کرده و تجهیزات غیر ضروری یا نظامی را از آن ها برداشته بودند. اما به هر حال این هواپیماها هیچ گاه به پرواز کنترل از راه دور نرفتند و تنها شمار اندکی از "سی ویکسن" ها به استاندارد گونه ی D.3 تغییر یافتند. بقیه ی "سی ویکسن" ها نیز به منظور یدک کشی اهداف (Target Tug) تغییر یافتند که این گونه را با عنوان TT.2 می شناختند. آخرین "سی ویکسن" پروازی باقی مانده، یکی از D.3 ها بود.





ویژگی های فنی FAW.2:

خدمه: دو نفر، خلبان و دیده بان.
درازا: 16.94 متر.
بازه ی میان نوک بال ها: 15.54 متر.
بلندا: 3.28 متر.
مساحت بال: 60.2 متر مربع.
وزن تهی: 16.680 کیلوگرم.
وزن بارشده: 18.860 کیلوگرم.
بیشینه ی وزن برخاست: 21.205 کیلوگرم.
پیشرانش: دو پیشران توربوجت مدل Avon Mk.208 ساخت شرکت رولز-رویس که هر کدام 50 کیلونیوتن قدرت داشتند.
سرعت بیشینه: 1110 کیلومتر بر ساعت در سطح دریا (0.91 ماخ)
برد: 1270 کیلومتر.
سقف پرواز: 15000 متر (48000 پا).
نرخ اوجگیری: 46 مت بر ثانیه (9000 پا در دقیقه).
نسبت وزن به مساحت بال: 313 کیلوگرم بر متر مربع.


جنگ افزار:

توپ: ندارد.
راکت: تا چهار غلاف 18 تیر از راکت های 68 میلیمتری SNEB.
موشک: تا چهار تیر موشک هوا به هوای Red Top یا Firestreak.
بمب: تا دو بمب 227 کیلوگرمی.
ایویانیکس: رادار رهگیری هوایی GEC AI.18.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.